ബംഗാളി സാഹിത്യത്തിലെ രണ്ടു സൂര്യന്മാർ:

ബംഗാളി സാഹിത്യത്തിലെ രണ്ടു സൂര്യന്മാർ: രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറും കാസി നസ്റുൽ ഇസ്‌ലാമും

ബംഗാളി സാഹിത്യത്തിൻ്റെയും സംസ്‌കാരത്തിൻ്റെയും മാനത്ത് ഒരേസമയം ഉദിച്ചുയർന്ന്, സ്വന്തം പ്രഭയാൽ തലമുറകളെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിച്ച രണ്ടു മഹാനക്ഷത്രങ്ങളാണ് രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറും കാസി നസ്റുൽ ഇസ്‌ലാമും. പ്രായം, ചിന്താഗതി, കവിതാശൈലി എന്നിവയിലെല്ലാം വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, അവർക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ബന്ധം പരസ്പര ബഹുമാനത്തിൻ്റെയും ആഴത്തിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തിൻ്റെയും അപൂർവ്വമായൊരു കാഴ്ചയായിരുന്നു.

ഗുരു-ശിഷ്യബന്ധത്തിനപ്പുറമുള്ള ആദരം

ടാഗോറിനേക്കാൾ 38 വയസ്സിന് ഇളപ്പമായിരുന്നു നസ്റുൽ ഇസ്‌ലാം. നസ്റുലിന് ടാഗോർ വെറുമൊരു കവി മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അനുഗ്രഹവും വഴികാട്ടിയുമായ ഒരു 'ഗുരുദേവ'നായിരുന്നു. ബംഗാളി സാഹിത്യ ലോകത്തേക്ക് കാൽവെക്കുമ്പോൾ തന്നെ ടാഗോറിൻ്റെ വിപുലമായ സാഹിത്യ സാമ്രാജ്യത്തെ നസ്റുൽ ആദരവോടെ നോക്കിക്കണ്ടു. അതേസമയം, യുവകവിയായ നസ്റുലിൻ്റെ വരികളിലെ തനതായ ഊർജ്ജവും വിപ്ലവാത്മകമായ ശബ്ദവും തിരിച്ചറിയാൻ ടാഗോർ എന്ന മഹർഷിക്കുള്ളിലെ ക്രാന്തദർശിക്ക് അധികസമയം വേണ്ടിവന്നതുമില്ല.

രണ്ടു ധാരകൾ, ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യം

ടാഗോറിൻ്റെ കൃതികളിൽ പ്രകൃതിയുടെ ശാന്തതയും ആത്മീയതയും തത്ത്വചിന്തയും വരികൾക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകിനടന്നപ്പോൾ, നസ്റുൽ ഇസ്‌ലാമിൻ്റെ വരികളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ അനീതികൾക്കും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾക്കും എതിരെയുള്ള പോരാട്ടവീര്യമാണ് ആളിക്കത്തിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നസ്റുൽ 'വിദ്രോഹി കവി' (കലാപകാരിയായ കവി) എന്ന പേരിൽ ആവേശമായി പടർന്നു. തൻ്റെ ശൈലിയിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു കൊടുങ്കാറ്റ് സാഹിത്യത്തിൽ വീശിയടിച്ചപ്പോൾ, ടാഗോർ അതിനെ തള്ളിക്കളഞ്ഞില്ല; പകരം, ആ യുവത്വത്തിൻ്റെ പ്രക്ഷുബ്ധതയെ സ്നേഹത്തോടെ നെഞ്ചോട് ചേർക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.

ചരിത്രത്തിൻ്റെ താളുകളിൽ സൗഹൃദമുദ്രകൾ

അവരുടെ സ്നേഹബന്ധത്തിന് സാഹിത്യചരിത്രത്തിൽ മനോഹരമായ തെളിവുകളുണ്ട്. 1923-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പോരാടി ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ട നസ്റുൽ അനിശ്ചിതകാല ഉപവാസമനുഷ്ഠിച്ചപ്പോൾ ടാഗോർ അതീവ ദുഃഖിതനായി. "ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കൂ, നമ്മുടെ സാഹിത്യത്തിന് നിന്നെ ആവശ്യമുണ്ട്" എന്ന വികാരനിർഭരമായ ടെലിഗ്രാം സന്ദേശം ജയിലിലേക്ക് അയച്ചുകൊണ്ട് ടാഗോർ തൻ്റെ ഇളയ സഹപ്രവർത്തകൻ്റെ ജീവനായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

ഈ സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങൾ കൃതികളുടെ സമർപ്പണത്തിലും പ്രതിഫലിച്ചു. പ്രശസ്തിയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കവേ, തൻ്റെ 'വസന്ത്' എന്ന സംഗീത നാടകം ടാഗോർ നസ്റുലിനാണ് സമർപ്പിച്ചത്. വളർന്നുവരുന്ന ഒരു യുവകവിക്ക് മുതിർന്നൊരു മഹാകവി നൽകിയ അപൂർവ്വവും അവിസ്മരണീയവുമായ ആദരവായിരുന്നു അത്. ഇതിനു മറുപടിയെന്നോണം, നസ്റുൽ ഇസ്‌ലാം തൻ്റെ പ്രശസ്തമായ 'സഞ്ചീത' എന്ന കവിതാസമാഹാരം ഗുരുവായ ടാഗോറിന് സമർപ്പിച്ചു.

അവിസ്മരണീയമായ പൈതൃകം

വ്യത്യസ്ത വീക്ഷണകോണുകളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചപ്പോഴും, ബംഗാളി സാഹിത്യത്തെ ലോകോത്തര ഉയരങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇരുവരുടെയും ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം. സൗന്ദര്യവും ശാന്തതയും കൊണ്ട് ടാഗോർ ബംഗാളി സാഹിത്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയപ്പോൾ, വീര്യവും വിപ്ലവവും കൊണ്ട് നസ്റുൽ അതിന് ഒരു പുതിയ രക്തപ്രവാഹം നൽകി. മത്സരങ്ങൾക്കും അസൂയകൾക്കും അപ്പുറം, രണ്ടു തലമുറകൾ തമ്മിലും രണ്ടു വ്യത്യസ്ത ചിന്താഗതികൾ തമ്മിലും പുലർത്താവുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ ആത്മബന്ധത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായി ടാഗോർ-നസ്റുൽ സൗഹൃദം എന്നും ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കും.


പൂജ ഓൺലൈൻ ഡെസ്ക്