Architects of Hastinapur

ഹസ്തിനപുരിയിലെ നിശബ്ദ ശില്പികൾ

അടക്കംപറച്ചിലുകളിലൂടെ നയിച്ച യുദ്ധത്തെ കുറിച്ചാണ് ഇനിയും ഞാൻ പറയുവാൻ പോകുന്നത്.

മഹാഭാരതത്തിൻ്റെ ചരിത്രം രക്തത്തിലും ദിവ്യായുധങ്ങളിലും, അർജ്ജുനൻ്റെ തേർചക്രങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തിലും, ഭഗവദ്ഗീതയിലെ ദാർശനിക ചർച്ചകളിലും കൊത്തിവെക്കപ്പെട്ടതാണ്. പുറമെ നിന്ന് നോക്കിയാൽ ഇതൊരു പുരുഷന്മാരുടെ യുദ്ധമാണ്. എന്നാൽ, കവചങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടിക്ക് പിന്നിൽ ഹസ്തിനപുരി കൊട്ടാരത്തിലെ തണുത്ത ശിലാ ഇടനാഴികളിൽ സങ്കീർണ്ണമായ മറ്റൊരു യുദ്ധഭൂമി ഉണ്ടായിരുന്നു. കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ പൊടിപടലങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലെ, ഗാന്ധാരി, കുന്തി, ദ്രൗപദി എന്നീ മൂന്ന് കരുത്തുറ്റ സ്ത്രീകൾ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളിലൂടെയും വൈകാരികമായ അതിജീവനത്തിലൂടെയും ഒരു യുദ്ധം നയിച്ചു. അവരുടെ പ്രധാന ആയുധം വില്ലല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് അവർ സൂക്ഷിച്ച രഹസ്യങ്ങളാണ്.

അധികാരം അളക്കപ്പെട്ടത് കീഴടക്കിയ രാജ്യങ്ങളിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം മക്കളുടെ അതിജീവനത്തിലൂടെയാണ് എന്ന മനോഹരമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നാടകമാണ് ഈ വീക്ഷണം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. പുരുഷന്മാർ യുദ്ധക്കളത്തിൽ ധർമ്മത്തിനായി പോരാടിയപ്പോൾ, ഈ മാതൃരൂപങ്ങൾ അവരെ നിശബ്ദരാക്കാൻ ശ്രമിച്ച പുരുഷാധിപത്യ ലോകത്ത് വീടിനുള്ളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ ധർമ്മസങ്കടങ്ങളോട് പോരാടുകയാണ് ചെയ്തത്. ഈ അദൃശ്യയുദ്ധത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു ഗാന്ധാരിയും, കുന്തിയും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യമാണ് . അവരുടെ തന്ത്രങ്ങളാണ് വിനാശകരമായ ആ മഹായുദ്ധത്തിൻ്റെ ഗതി നിർണ്ണയിച്ചത്.

ഗാന്ധാരി - കൗരവരുടെ മാതാവ്

കാഴ്ചയുടെ ത്യാഗം എന്ന രാഷ്ട്രീയ ആയുധം ധരിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത്.

ഹസ്തിനപുരിയിലെ രാജ്ഞിയായ ഗാന്ധാരി എടുത്ത തീരുമാനം കേവലം ഒരു ഭക്തിപ്രകടനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് തകർപ്പൻ രാഷ്ട്രീയ നീക്കം കൂടിയാണ് . അന്ധനായ ധൃതരാഷ്ട്രരുമായുള്ള വിവാഹശേഷം തൻ്റെ കണ്ണുകൾ കെട്ടിവെക്കാൻ അവൾ തീരുമാനിച്ചു. പുറംലോകത്തിന് അത് പതിവ്രതയായ ഒരു ഭാര്യയുടെ പരമമായ ത്യാഗമായി തോന്നും. എന്നാൽ കൊട്ടാരത്തിലെ നിശബ്ദമായ അധികാരശ്രേണിയിൽ, ആ കണ്ണുകെട്ട് അവളുടെ കവചവും പ്രഖ്യാപനവുമായി മാറി.

സ്ത്രീശബ്ദങ്ങളെ അവഗണിച്ചിരുന്ന ഒരു കൊട്ടാരത്തിൽ ഗാന്ധാരിക്ക് ലഭിച്ച ഏക മാർഗ്ഗം തൻ്റെ കാഴ്ചയെ നിശബ്ദമാക്കുക എന്നതാണ്. ഭീഷ്മരും, ദ്രോണരും പോലും ആദരിക്കുന്ന ഒരു ആത്മീയ പരിവേഷം അത് അവൾക്ക് നൽകി. പുരുഷന്മാർ നയതന്ത്രങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തപ്പോൾ, നിത്യമായ അന്ധകാരത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ഗാന്ധാരി എല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ചു. കാഴ്ചയുള്ളവർക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത അഹന്തയുടെയും സംഘർഷത്തിൻ്റെയും സ്പന്ദനങ്ങൾ അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

അവളുടെ പോരാട്ടം വേദനാജനകമായിരുന്നു. ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹവും തൻ്റെ മകൻ ദുര്യോധനൻ്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ തിരിച്ചറിവും തമ്മിലായിരുന്നു അവളുടെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം. അവൻ രാജ്യത്തെ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയാണെന്ന് അവൾക്കറിയാം. എന്നാൽ പരസ്യമായി ശബ്ദിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു അമ്മയായും, രാജ്ഞിയായും അവളുടെ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ഒരു കൊടുങ്കാറ്റിനെതിരെയുള്ള അടക്കംപറച്ചിലുകൾ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. വരാനിരിക്കുന്ന സർവ്വനാശത്തെ മുൻകൂട്ടി കാണാൻ അവളുടെ ആന്തരിക 'കാഴ്ച' സഹായിച്ചപ്പോൾ, അത് സഹിക്കാൻ അവൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത വഴി അവളുടെ 'അന്ധതയാണ്.

കുന്തി - പാണ്ഡവരുടെ അമ്മ .

നിശബ്ദതയുടെ ഭാരവും, വംശീയ തന്ത്രങ്ങളുമാണ് അവളെ വ്യത്യസ്തയാക്കിയത്.

കുന്തിയുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ ഒരു രഹസ്യത്തിന് ചുറ്റുമായിരുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ നാടകമായിരുന്നു. പാണ്ഡവർ നിയമപരമായി പാണ്ഡുരാജാവിൻ്റെ പുത്രന്മാരാണെങ്കിലും, അവരുടെ യഥാർത്ഥ ദിവ്യവംശാവലിയെക്കുറിച്ച് കുന്തിക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. വംശപരമ്പരയ്ക്ക് പരമപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ലോകത്ത് ഇതായിരുന്നു അവളുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ മൂലധനം. തൻ്റെ മക്കളെ, പ്രത്യേകിച്ച് സിംഹാസനത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ അവകാശിയായ യുധിഷ്ഠിരനെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള തീവ്രമായ ആഗ്രഹമാണ് അവളുടെ നിശബ്ദ തന്ത്രങ്ങൾക്ക് പിന്തുണയേകിയത്.

കുന്തി ജീവിച്ചിരുന്നത് തൻ്റെ പുത്രന്മാരെ ശത്രുക്കളായി കണ്ടിരുന്ന ഒരു കൊട്ടാരത്തിലാണ്. അവിടെ ഓരോ ഇടപെടലും ഒരു ചതുരംഗ നീക്കമാണ് . തൻ്റെ മക്കൾ ഐക്യത്തോടെയും കരുത്തോടെയും വളരുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ, ഒരു വിധവയുടെ വിനീത വേഷം ആടാനും അവൾക്ക് കഴിഞ്ഞു.

അവൾ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ആ വലിയ രഹസ്യം യുദ്ധത്തിൻ്റെ ഗതിയെത്തന്നെ നിർവചിച്ചു: കർണ്ണൻ്റെ വ്യക്തിത്വം. ഗാന്ധാരി തൻ്റെ മകൻ്റെ പ്രകടമായ സ്വഭാവദൂഷ്യത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, കുന്തിക്ക് തൻ്റെ മക്കളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി കർണ്ണൻ എന്ന സത്യത്തെ അടിച്ചമർത്തേണ്ടി വന്നു. യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അവൾ ആ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തിയ നിമിഷം അങ്ങേയറ്റം വിനാശകരമാണ് . അവളുടെ നിശബ്ദത സംരക്ഷണത്തിനായുള്ളതായിരുന്നുവെങ്കിലും, അത് എത്രത്തോളം ഭാരമേറിയതായിരുന്നുവെന്ന് ആ നിമിഷം തെളിയിച്ചു.

ദ്രൗപദി - പാണ്ഡവരുടെ പത്നി

വ്യവസ്ഥിതിയെ തകർത്ത ശബ്ദമാണ് അവളുടേത്.

ഈ നിശബ്ദ ചതുരംഗക്കളത്തിലേക്കാണ് പാഞ്ചാല രാജകുമാരിയായ ദ്രൗപദി കടന്നുവരുന്നത്. തൻ്റെ അമ്മായിയമ്മമാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നിശബ്ദയായിരിക്കാൻ ദ്രൗപദി വിസമ്മതിച്ചു. ചൂതാട്ട സഭയിൽ വെച്ച് മുടിയിൽ പിടിച്ചു വലിച്ചിഴയ്ക്കപ്പെടുകയും വസ്ത്രാക്ഷേപം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, 'ധർമ്മിഷ്ഠരായ' മുതിർന്നവർ നിശബ്ദരായി ഇരുന്നു. ആ സംഭവമാണ് മഹാഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ തിരിവായത്.

ഗാന്ധാരിയും കുന്തിയും അടക്കംപറച്ചിലുകളിലൂടെ കാര്യങ്ങൾ നീക്കിയപ്പോൾ, ദ്രൗപദി ഉറക്കെ ശബ്ദിച്ചു. അവളുടെ അഴിച്ചിട്ട മുടി കേവലം ഒരു പ്രതിജ്ഞയുടെ അടയാളം മാത്രമല്ല, ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട ആ കൊട്ടാരത്തിനുള്ള വലിയൊരു താക്കീതായിരുന്നു. നിശബ്ദമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെ പ്രശ്നങ്ങളെ ഒതുക്കിത്തീർക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു വ്യവസ്ഥിതിയുടെ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ഫലമായിരുന്നു ദ്രൗപദി. ഗാന്ധാരിയും കുന്തിയും പതിറ്റാണ്ടുകളായി പടുത്തുയർത്തിയ ആ നിശബ്ദ അധികാര ഘടനയെ തകർക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവളുടെ ദൗത്യം. കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിലെ നിശബ്ദ നാടകത്തെ അവൾ കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ രക്തരൂഷിതമായ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു.


ഉപസംഹാരമായി ഞാൻ പറയുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം മഹാഭാരതത്തിൻ്റെ ഈ 'അദൃശ്യ വീക്ഷണം' ഇതിഹാസത്തെ നന്മയും തിന്മയും തമ്മിലുള്ള വെറുമൊരു പോരാട്ടമായല്ല, മറിച്ച് സ്ത്രീകളുടെ വിരുദ്ധമായ ത്യാഗങ്ങളാൽ നെയ്തെടുത്ത ഒരു സങ്കീർണ്ണ ചിത്രമാണ്. യഥാർത്ഥ പോരാട്ടം യുദ്ധക്കളത്തിലെ ദായാദികൾ തമ്മിലായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് സ്വന്തം കാഴ്ചയെ നിശബ്ദമാക്കിയ ഗാന്ധാരിയും മകൻ്റെ കഥയെ നിശബ്ദമാക്കിയ കുന്തിയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമാണ്. പുരുഷന്മാർ യുദ്ധചരിത്രങ്ങൾ എഴുതുമ്പോൾ, ആ യുദ്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലോകം രൂപപ്പെടുത്തുന്നത് സ്ത്രീകളുടെ നിശബ്ദമായ തന്ത്രങ്ങളാണെന്ന് അവരുടെ ജീവിതം തെളിയിക്കുന്നു.

രഞ്ജിത്ത് മാത്യു